kasper

یوجین کسپرسکی: هر چه یک ویروس پیچیده‌تر باشد، شکستن الگوریتم آن با هیجان و لذت بیشتری همراه است.

یوجین کسپرسکی، بنیانگذار شرکت کسپرسکی، دانش‌آموخته ریاضیات و رمزنگاری است و از او به عنوان یکی از برترین کارآفرینان IT و از قابل‌ترین شکارچیان ویروس در جهان یاد می‌شود.
وی در گفت‌وگو با نشریه آلمانی اشپیگل درباره موضوعات مختلفی همچون حملات اخیر هکرها به شرکت‌های چندملیتی، پشت پرده طراحان ویروس استاکس‌نت، ماجرای ربوده شدن پسرش ایوان، نگرانی وی از گسترش خشونت در فضای اینترنت و… سخن می‌گوید.
شما را به مطالعه این مصاحبه خواندنی که توسط خبرنامه شرکت ایدکو منتشر شده دعوت می‌کنیم.

• آقای کسپرسکی! آخرین باری که یک شکارچی ویروس مثل شما، خودش به دام حملات هکری افتاد چه زمانی بود؟
اخیراً رایانه من دو بار آلوده شد. یک بار زمانی بود که یکی از آشنایانم در یک کنفرانس، حافظه فلشی را که به وی داده بودم به من برگرداند و من پس از استفاده دیدم که رایانه‌ام ویروسی شده است. البته در این خصوص ضدویروسی که ما تولید می‌کنیم به دادم رسید. مورد دوم وقتی بود که من به وب سایت آلوده یک هتل در قبرس مراجعه کردم. اصولاً صرفنظر از هوشیاری و زرنگی افراد، این اتفاقات ممکن است برای هر کسی رخ بدهد.من هم مانند دیگران به ابزارهای حافظتی نیاز دارم…

• ویروس‌شناسان گاهی اوقات درباره عملکرد وحشتناک ویروس‌های هوشمند، داد سخن می‌دهند. آیا شما هنوز هم از فناوری نهفته در یک ویروس رایانه‌ای هیجان‌زده می‌شوید؟
هر چه یک ویروس پیچیده‌تر باشد، شکستن الگوریتم آن با هیجان و لذت بیشتری همراه است. اگر من بتوانم چنین الگوریتمی را بشکنم، خوشحال خواهم شد. اگرچه گاهی اوقات کمی حس احترام نسبت به افراد حرفه‌ای که این ویروس را نوشته‌اند در من جان می‌گیرد اما به هر حال جایی برای ذوق‌زدگی وجود ندارد. هر ویروس یک جرم است و هکرها کار نادرستی انجام می‌دهند. من هم هرگز با یک هکر کار نخواهم کرد.

• شما و شرکت وابسته به شما، برندگان یک جبهه جدید جنگی هستید
خیر، این جنگ هیچ برنده‌ای ندارد و در آن فقط خلافکاران و قربانی‌ها حضور دارند. حداکثر کاری که از دست ما برمی‌آید این است که جلوی از کنترل خارج شدن جریان امور را بگیریم. فقط دو چیز می‌تواند این قضیه را از ریشه حل و فصل کند، که البته هر دوی اینها نامطلوب و نشدنی است: یا جلوی رایانه‌ها را بگیریم و یا جلوی مردم را.

• هرچند در حال حاضر شرکت شما Kaspersky Lab بیش از ۲۰۰۰ نفر رابه استخدام خود درآورده، ولی این شرکت در مقایسه با برخی تولیدکنندگان نرم‌افزارهای ضدویروس مثل مکافی و سیمانتک، شرکت کوچکی به شمار می‌رود. آیا این احتمال هست که شما به حد و اندازه آنها برسید؟
ما به شدت مشغول کار و تلاش هستیم. روسیه مهم‌ترین مزیت رقابتی ماست. بهترین برنامه‌نویسان جهان از مسکو هستند. این شهر میزبان تعداد زیادی دانشگاه‌های فنی کاملاً برجسته است. هرچند روسیه نمی‌تواند همانند آلمان خودرو بسازد ولی در نوشتن نرم‌افزارهای حرفه‌ای، از تخصص
” هرچند روسیه نمی‌تواند همانند آلمان خودرو بسازد ولی در نوشتن نرم‌افزارهای حرفه‌ای، از تخصص خوبی برخوردار است. “
خوبی برخوردار است.

• زمانی کا.گ.ب شما را برای رمزگشایی آموزش داده است. آیا این عامل، دلیل اصلی عدم توسعه کار شما در جهان غرب بوده است؟
خیر، واقعیت این است که ما یک شرکت روسی هستیم و گاهی اوقات احساس می‌کنیم نسبت به ما مقداری سوءظن وجود دارد. با این حال در زمان حاضر ما در آلمان حائز رتبه اول هستیم و از رشد سریعی در آمریکا برخورداریم، حتی مشتری‌هایی نیز از بین کشورهای ناتو داریم.

• ویروس‌ها بیشتر از کدام کشورها می‌آیند؟
به سختی می‌توان به این سوال پاسخ داد چرا که متاسفانه ویروس‌ها کارت شناسایی ندارند(!) با این حال ما حداقل می‌توانیم زبان فرد ویروس‌نویس را از نحوه ارتباط وی با ویروسش و دستوراتی که به آن می‌دهد تشخیص بدهیم.

• برنامه‌نویس‌های روس فقط به کارهای مثبت نمی‌پردازند. ما این گونه فرض می‌گیریم که آنها در صنعت ویروس‌نویسی هم کاملاً دست دارند.
بر اساس تعداد ویروس‌های برنامه‌ریزی شده، ما پس از چین و آمریکای لاتین در جایگاه سوم قرار داریم. متاسفانه در عرصه بزهکاری‌های سایبری، روس‌ها بازیگران قهار و پیچیده‌ای هستند و امروزه بر اساس سفارش‌هایی که دریافت می‌کنند، ویروس‌ها و تروجان‌های پیچیده‌ای ابداع می‌نمایند. همچنین آنها با استفاده از اینترنت به پولشویی می‌پردازند. با این حال بیشترین تعداد برنامه‌های مخرب، در چین نوشته می‌شود. این بدان معناست که نویسندگان این برنامه‌های تبهکارانه احتمالاً به طور مستقیم از دولت این کشور حمایت می‌شوند، و یا توسط سنگاپور، مالزی و حتی کالیفرنیا مورد پشتیبانی قرار دارند؛ یعنی جایی که هکرها به زبان ماندارین سخن می‌گویند.

• موضوع بسیار جالبی وجود دارد و آن اینکه هرچند هند یکی از غول‌های IT در جهان به شمار می‌رود ولی ظاهراً تعداد ویروس‌هایی که در این کشور نوشته می‌شود بسیار اندک است.
به طور کلی سطح جرم و جنایت در هند پایین است. شاید این موضوع در گرایش‌های فکری مردم آن سامان ریشه داشته باشد. هند و چین تقریباً دارای جمعیت یکسان هستند و میزان استفاده از رایانه بین مردم این دو کشور به یک اندازه است. همچنین استانداردهای زندگی و ریشه‌های مذهبی این دو نیز کمابیش به هم نزدیک است ولی چین به حدی ویروس تولید می‌کند که گویی برای این کار از یک خط مونتاژ بهره می‌گیرد!

• چرا در حالی که برخی از خطرناک‌ترین حلقه‌های هکری در روسیه شکل می‌گیرد، تعداد شرکت‌های نرم‌افزارهای این کشور که در سطح جهان شناخته شده باشد – مانند شرکت شما – اندک است؟
هرچند برای این قضیه دلایل مختلفی وجود دارد اما به نظر من مشکل اصلی از آنجا آب می‌خورد که در روسیه به طور سنتی، سطح آموزش‌های فنی بالاست و این امر طی نسل‌ها، از معلمان به دانش‌آموزان انتقال یافته است. با این حال هیچ معلمی نبوده که بداند چگونه می‌توان با این آموزش‌ها یک کسب و کار به راه انداخت. طی هفت دهه تسلط کمونیسم، روی آوردن به کسب و کار و راه‌اندازی تجارت امر غیرمجازی تلقی می‌شده است. بسیاری از رهبران تجاری امروز حدود ۵۰ سال سن دارند و این یعنی آنکه این افراد در دوره شوروی به دنیا آمده‌اند.
” من از این نگرانم که اینترنت به زودی به یک منطقه جنگی تبدیل شود؛ یعنی عرصه‌ای برای حملات حرفه‌ای به زیرساخت‌های مهم و حیاتی “
این افراد اغلب نوعی پرده آهنین در ذهن خود دارند. آنها دوست دارند برای تعطیلات به خارج از کشور بروند، اما وقتی پای کسب و کار به میان می‌آید خود را به کشورهای اتحاد جماهیر شوروی محدود می‌کنند زیرا در این کشورها مردمی زندگی می‌کنند که به زبان آنها سخن می‌گویند و فرهنگ آنها را درک می‌کنند. امیدوارم ما شاهد نسل جدیدی باشیم که از دیگر فرهنگ‌ها و کسانی که به زبان انگلیسی تکلم می‌کنند، واهمه نداشته باشند.