iran

اگرچه موضوع اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی نیز طی این سال با جدیت پیگیری شد که از جمله نتایج آن می توان به ارائه پروانه اپراتور سوم تلفن همراه و اپراتور اول پست اشاره کرد اما میزان بهره برداری از پروژه های مربوط به توسعه فناوری اطلاعات و امضاء تفاهم نامه های گسترده با سازمان ها و وزارت خانه های مختلف در سال ۸۹ برای تحقق اهداف پیش بینی شده در این بخش، رخ نمایی فراوانی می کند.

همچنین طی این مدت و به منظور تحقق اهداف پیش بینی شده، ادامه سالم‌سازی و گسترش خدمات اینترنت و استفاده بهینه از این فناوری برای توسعه همه جانبه، متصل کردن مراکز دستگاه‌های مختلف کشور به اینترنت، افزایش ظرفیت اینترنت کشور به حد مورد نیاز، افزایش ضریب نفوذ کاربران اینترنت و افزایش تعداد پورت‌های پرسرعت واگذار شده به عنوان دغدغه های وزارت ارتباطات به عنوان متولی ICT کشور، به جدیت مورد پیگیری قرار گرفته که نتایج خوبی را نیز در پی داشته است.
تغییر رنگ برنامه پنجم به رنگ ICT
شاید یکی از اتفاقات بسیار مهم سال جاری که به عقیده تحلیلگران نقش بسیار حیاتی در توسعه خدمات الکترونیکی و تحقق دولت الکترونیکی داشته و زیرساخت های قانونی و شاخص های مورد نیاز این حوزه را فراهم کرده، قانون برنامه پنجم توسعه است به گونه ای که کارشناسان بر این باورند که با برنامه های پیش بینی شده در برنامه پنجم توسعه و برنامه های دولت دهم، شاهد جهش حوزه ICTخواهیم بود.
انجام ۳۰ درصد از کل آموزش های عالی، متوسطه، راهنمایی، ابتدایی و حتی آموزش های سازمانی در دستگاه های اجرایی و انجام ۲۰ درصد از تجارت داخلی و ۳۰ درصد از تجارت خارجی به صورت الکترونیکی و همچنین عرضه الکترونیکی ۷۰ درصد از خدمات دستگاه ها به مردم از جمله شاخص های تدوین شده در برنامه پنجم توسعه است.
در همین راستا و از دیگر شاخص های تعریف شده می توان به توسعه ۱۰۰ درصدی کاداستر در شهرها و روستاها و ایجاد و توسعه ۱۰۰ درصدی زیر ساخت های داده مکانی ملی اشاره کرد.
همچنین، رسیدن صادرات محصولات و خدمات ICT به ۱.۵ درصد صادرات عیر نفتی و توسعه مدیریت منابع سازمانی(ERP) به ۶۰ درصد نیز از دیگر شاخص های تعریف شده برای توسعه IT در کشور محسوب می شوند.
توسعه IT روی خط سرعت
اما تصویب برنامه پنجم تنها تلاش صورت گرفته در سال ۸۹ برای توسعه فناوری اطلاعات در کشور نبود.
بسیاری از کارشناسان از آغاز به کار کارگروه مدیریت فناوری اطلاعات، ارتباطات و امنیت (فاوا) به عنوان گامی بزرگ در جهت تسریع امور مدیریتی و تصمیم گیری در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات و از طرفی برای عملی کردن شعار «دولت دهم نخستین دولت الکترونیکی» یاد میکنند.
بر اساس تصمیم نمایندگان ویژه رییس جمهور دراین کارگروه، حوزه‌های توسعه دولت الکترونیکی با محوریت ارایه خدمات دولتی، توسعه تجارت و بانکداری الکترونیک، توسعه فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در فضای مجازی، توسعه سلامت و رفاه اجتماعی، توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، گسترش امنیت فضای تولید و تبادل اطلاعات و بسط قوانین و مقررات ناظر بر فضای مجازی را به عنوان هفت اولویت اساسی در توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور معرفی و ابلاغ شد.
وظایف این کار گروه عبارت است از بررسی و تصمیم گیری در امور مربوط به سیاستگذاری، پیگیری، هدایت، راهبری و نظارت بر چگونگی پیشرفت فعالیت های حوزه فاوا و امنیت، اختصاص و هدایت صحیح منابع مالی و بودجه برای اجرای طرح های کلان فاوا و امنیت، ایجاد و اصلاح مقررات، استاندارد سازی، تحقیقات و فرهنگ سازی و ایجاد فضای مناسب برای تولید محتوای الکترونیکی، رعایت اصول حاکمیت و توازان بین توسعه امنیت اطلاعات و دولت الکترونیکی است.
بر همین اساس و به منظور تحقق اهداف پیش بینی شده، «کمیسیون تخصصی کارگروه مدیریت فاوا ایجاد شد تا مدیریت کمیته های تخصصی را بر عهده داشته و زیر نظر این کار گروه فعالیت کند.
از سوی دیگر در حال حاضر ۱۵ کمیته در حوزه های مختلف نظیر دولت الکترونیکی، تجارت و بانکداری الکترونیکی، سلامت الکترونیکی، زیر ساخت های فناوری اطلاعات و فرهنگ ایرانی و اسلامی در فضای مجازی تشکیل شده است.همچنین، کمیته امنیت فاوا، رفاه، حقوق، قوانین و مدیریت پروژه های راهبردی، برنامه و بودجه، فرآیندهای بین سازمانی، پشتیبانی و توسعه مدیران ارشد فاوا، سیاستگذاری نیروی انسانی فاوا، سیاستگذاری منابع اطلاعاتی، صنعت و توسعه صادرات فاوا، تعاملات بین المللی، فنی سامانه های کاربردی عمومی، دیگر کمیته های تخصصی تشکیل شده در این حوزه هستند.
این کمیته ها مباحث مختلف را که باید به پروژه ها تبدیل شوند را بررسی و راه کارهای اجرایی شدن این پروژه ها را به کمیسیون تخصصی ارایه خواهند داد. کمیسیون تخصصی نیز پس از بررسی موضوعات ارسال شده، پیشنهادهای احتمالی لازم را در خصوص تهیه قوانین و ایجاد سازو کارهای اجرایی به کار گروه مدیریت فناوری اطلاعات دولت ارایه خواهد کرد تا به سرعت امکان عملیاتی شدن پروژه های تعریف شده در این حوزه در طول برنامه پنجم فراهم شود.
توسعه زیرساخت های اینترنتی
طی سال جاری، تلاش های گسترده ای برای افزایش ظرفیت پهنای باند اینترنت کشور صورت گرفته و این پروژه در چند فاز اجرایی می شود.
در حال حاضر، تعداد STM1 های اینترنت به ۱۷۳ عدد رسیده که امیدواریم با تلاش های در دست اجرا این تعداد تا پایان سال به ۲۰۰ عدد افزایش پیدا کند.
درفازهای بعدی این ظرفیت کامل تر خواهد شد که امیدواریم در سال ۹۰ ، ‌بتوانیم به اهداف مورد نظر در این حوزه دسترسی پیدا کنیم .
به اعتقاد کارشناسان، این زیرساخت ها برای اکثر کاربردها در زمینه خدمات الکترونیکی مانند تجارت الکترونیکی یا بانکداری الکترونیکی پهنای باند داخل پاسخگو است اما آن چیزی که این روزها بر سر آن بحث می شود، پهنای باند داخلی و بین الملل است که این موضوع از طریق شرکت زیرساخت پیگیری شده و به تازگی حدود ۳۰درصد به ظرفیت آن اضافه شده است.
شرکت زیرساخت آماده است تمام پهنای باند مورد نیاز مخابرات استان ها را تامین کند؛ ضمن اینکه در برنامه توسعه هم افزایش پهنای باند اینترنت داخل لحاظ شده است.
از سوی دیگر، تلاش های زیادی در جهت افزایش قابلیت شبکه ارتباطات زیرساخت گرفته و هزینه بسیاری نیز در این حوزه انجام شده تا نقاط اتصال شبکه به اینترنت بین الملل افزایش یابد .
پیش از این تنها از مسیر دریایی جاسک – فجیره (ایران – امارات) به شبکه بین الملل متصل می شدیم که در صورت بروز برخی حوادث، ارتباط داخلی کشور مختل می شد اما هم اکنون هم از سمت شمال و هم از سمت جنوب نقاط اتصال زیادی تعریف شده است تا این مشکلات پیش نیاید
در همین حال، پروژه فالکون نیز یکی دیگر از پروژه هایی است که در این زمینه اجرایی شده که در آن، ایران دارای دو دو نقطه اتصال بین المللی فیبر نوری در بندر عباس و چابهار است که در بندرعباس به بهره برداری رسیده و در چابهار به مرحله بهره برداری رسیده است.
هدفمندی یارانه ها و ICT
اما یکی از اتفاقات بزرگی که سال ۸۹ در کشور اجرایی شد و تحلیلگران از آن به عنوان جراحی بزرگ اقتصادی یاد کردند، اجرای قانون هدفمندی یارانه ها بود که تا کنون با برنامه ریزی های صورت گرفت ه و همکاری بی نظیر مردم با موفقیت اجرایی شده است.
در همین راستا، در وزارت ارتباطات نیز برنامه ریزی و پیش بینی های لازم برای اجرای برخی مواد قانون در خصوص خدمات پستی و توسعه خدمات الکترونیکی تعاملی با هدف حذف و یا کاهش رفت و آمدهای غیر ضرور صورت گرفته است.
اما وزارت ارتباطات یکی سازمان های فعال در اجرای این قانون محسوب می شود به گونه ای که حدود ۱۰ هزار دفتر ICT روستایی، سه هزار دفتر ICT شهری و ۴۰۰ شعبه پست بانک در سراسر کشور، از جمله نقاط تماس مردم با پست بانک محسوب می شوند که به واسطه آن یک میلیون ۳۰۰ هزار ثبت نام برای هدفمندی یارانه ها صورت گرفته که ۷۰ درصد از مجموع افرادی که از طریق پست بانک اقدام به افتتاح حساب برای دریافت یارانه ها کرده اند، از روستاها بوده است.
بر همین اساس، پست بانک ایران توانسته است رتبه ششم در میان بانک های کشور را از نظر تعداد افرادی که اقدام به افتتاح حساب در این حوزه کرده اند، به خود اختصاص دهد.
از سوی دیگر و در سال جاری، بیش از یک میلیون مرسوله خدمات هدفمند کردن یارانه ها شامل توزیع برگه های یارانه ها، میان متقاضیان توزیع شده است.
تمام دنیا در یک روستا
بر اساس ماده ۴۰ برنامه پنجساله چهارم به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در روستاها و ارائه خدمات متنوع با هدف ارتقاء مهارت روستائیان و تمهید فرصتهای شغلی مورد تاکید قرار گرفته است .
بر اساس برنامه چهارم توسعه تا پایان سال ۸۸ تعداد ۱۰ هزار دفتر ICT روستایی در سطح کشور راه اندازی شود.
به اعتقاد کارشناسان، توسعه ICT روستائی نقش اساسی در پیشرفت کشور و توسعه متوازن روستاها داشته و محور تحقق عدالت اجتماعی می باشد .
در همین راستا، مبلغ ۲۵۰ میلیارد تومان اعتبار برای اجرای طرح پیشخوان دولت یا دفاتر ICT روستایی با هدف تهیه‌ی زیرساخت‌های راه‌اندازی دولت الکترونیکی برای سرویس‌دهی الکترونیکی به ده‌ هزار روستا در نظر گرفته شد.
با همکار و هماهنگی میان مخابرات، پست و پست بانک، امکان ارایه خدمات ۷۴ دستگاه در دفاتر ICT روستایی فراهم شده است.
به گفته مهندس ناصر یوسف پور، عضو هیات مدیره شرکت مخابرات، در این خصوص می گوید، در حال حاضر نزدیک به ۱۰ هزار دفتر ICT روستایی در کشور راه‌اندازی شده که خدمات گسترده‌ای را به روستائیان ارایه می‌کنند.
بر همین اساس، هم اکنون ۸۱ درصد جمعیت روستایی کشور تحت پوشش این دفاتر قرار دارند که ۴۷ درصد از این جمعیت به صورت مستقیم و مابقی به صورت غیر مستقیم در ارتباط هستند.
هم اکنون درآمد این دفاتر به دو میلیون و ۴۰۰ هزار ریال رسیده که پیش‌بینی می شود به ۱۰ میلیون ریال افزایش پیدا کند.
تعویض دفتر خدمات و درمانی، توزیع قبوض، توزیع اسناد بنیاد مسکن، توزیع سود سهام عدالت و ثبت نام در این هدفمندی یارانه‌ها از جمله خدماتی است که در این دفاتر ارایه می‌شود.
خدمات تلفن همراه و ثابت و بانکداری الکترونیکی نیز در این دفاتر ارایه می‌شود نیز ارائه می شود به گونه ای که پرداخت ۱۰۰ میلیون از انواع قبوض، ارسال دریافت ۹۰ میلیون مرسوله پستی و وصول دو هزار و ۷۰۰ میلیارد ریال نقدینگی از جمله دستاوردهای به دست آمده در این دفاتر محسوب می‌شود.
توسعه سلامت الکترونیکی، بازار الکترونیکی و آموزش الکترونیکی از جمله زمینه‌هایی است که می‌تواند از طریق این دفاتر در روستاها محقق شود.