بسم الله الرحمن الرحیم

انجمن های تخصصی کدباکس

شبکه، امنیت، سرور، دیتاسنتر، سیستم عامل، هاستینگ، وبمستری، طراحی وب، نرم افزار، سخت افزار، گرافیک و ...

امروز چهارشنبه 19 سپتامبر 18, 1:05 pm



مبحث جدیدپاسخ

 [ 1 پست ] 
نويسنده پيغام
پستارسال شده در: چهارشنبه 14 دسامبر 16, 9:42 am 

پست ها : 78
سپاسگذاری کرده: 1 بار
سپاس دریافتی: 25 بار
جشن مهرگان پس از نوروز بزرگترین جشن ایرانی و بازمانده*ای از دین مهر است.این جشن در شانزدهم مهرماه و در زمان برابری پاییزی برگزار می*شود. «جشن مهرگان»، بزرگترین جشن پیروان دین مترا یا مهر بوده است که در گذشته آن را «میتراکانا» یا «متراکانا»(Metrakana) می*نامیدند. این جشن در مهر روز از مهر ماه، یعنی روز شانزدهم ماه مهر برگزار می*شد. اما در زمان هخامنشیان در نخستین روز مهرماه برگزار می*شد. این جشن پس از نوروز یکی از بزرگ*ترین جشن ایرانی است در ستایش ایزد «میثرَه» یا «میترا» و بعدها «مهر» که از مهر روز آغاز شده تا رام روز به اندازه*ی شش روز ادامه دارد. مهر در اصل با خورشید تفاوت داشته است اما بعدها به معنای خورشید دانسته شد.شمار جشن*های ایرانی را بیش از ۷۳ جشن در سال برآورد کرده*اند. این خود می رساند که مردمان پُشته *ایران در هـر روزشان جشن داشته*اند، یا روز پیشش به جشن نشسته و یا چشم به راه برگزاریِ جشن روز آینده*شان بوده*اند! 
از میان این جشن ها می*توان از جشن های ماهانه نام برد. جشن هایی که با هم زمان شدن نام روز با نام ماه برگزار می*شوند و اگر چه شماری از این جشن ها می*رفتند که به بوتهٔ فراموشی سپرده شوند، که با کوشش ایرانیان فرهنگ* دوست از فراموش شدن رهایی بخشیدند، جانی تازه یافته و دوباره برگزار می*شوند.

مهرگان؛
 جشن مهـــر؛
 یا به گفته بیرونی*، جشنِ*«دوستیِ*جان»

واژه مهر 
واژه مهـر را می*توان: 
۱. مهر و عشق و محبت و دوستی دانست، چنانکه حافظ گوید:

کمتر از ذره نیی، پست مشو «مهر بورز»

تا به خلوت*گه خورشید رسی چرخ زنان

۲. آنرا نامِ مهـر پاسدار پیمان میان مردمان برشمرد.

مهرگان یا جشنِ مهر

در آغاز با ارج گزاری و سپاس از پژوهنده ارزنده، "هاشم رضی" که در درازای دوران زندگیش دمی را به دور از پژوهش در راه فـرهنگ پربار میهن نمی گدراند، یادآور می شویم که ایشان واژهٔ "گان" را پسوندی می*داند برابر با معنی جشن، بنا براین یا باید گفت جشن مهـر و یا مهرگان.

جشن مهـر یا مهرگان همانند و همپایه نوروز و یکی از کهـن *ترین و بزرگترین جشن هایِ* ملی مردمانِ پشته یا فلاتِ ایران است.

این جشن در روز مهـر از ماهِ مهـر که برگزار می*شود. بر همین پایه*است که بیرونی در التفیم آورده است: "شانزدهم روز است از مهـر ماه" .

مهـرگان همانند نوروز دارای خوان یا سفره*ای است که آنرا به نامِ خوان یا سفره مهرگانی می*شناسیم. 
 اگر*چه مهرگان را با برابر و همزمان شدن نام روز مهـر با نام ماه هفتم ایرانیان یعنی مهر ماه به جشن می*نشیند و خود از جشن های ماهیانه اشت، ولی انگیزه*ها ی دیگری را نیز برای برگزاری آن بر می*شمارند.

درمیان جشن های ایرانیان دو جشن مهر، یا مهرگان و نوروز از ارزش ویژه*ای برخوردارند. یکی از مهمترین این ویژگی ها، آغاز شدن سال نو با هـر یک از آن ها بسته به دوران مختلف تاریخ بوده*، چرای که شماری باور دارند در روزگاران رفته سالیانی نیز مهرگان سرِ سال نو بوده است و سال نو با مهرگان آغاز می*شده*است. ولی پس از آن آغار سال نو دوباره به آغازِ فـروردین ماه باز گشت که جای درست آن می*باشد. در فرهنگ جهانگیری در بارهٔ مهرگان آمده است که:

« جشنی از این بزرگتر بعد نوروز نباشد.»

مسعود سعد سلمان نیز چه مهربان درباره مهرگان می*سراید:

روز مهر و ماه مهر و جشـن فرخ مهرگان 
مهر بیفزای نگار ماه چهر مهربان 
مهربانی کن به جشن مهرگان و روز مهر 
مهربانی کن به روز مهـر و جشن مهـــرگان 
جـام را چون لاله گـردان از نبید باده *رنگ 
ونـدر آن منگر که لاله نیست اندر بوستان

برگزاری مهرگان همانند نوروز از شایسته*ها و بایسته*ها به شمار می*آمده است. برای اینکه نمادی از ارزش گـزاری به این روز را از دید دانشمندان دوران اسلام پذیرانندگی ایرانیان برایتان نمونه آوریم. نگاهی می اندازیم به کوتاه نوشته هایی همانند شهـروزی که در بارهٔ بیرونی آورده و یا مری بویس و ...دیگران که برای نشان دادن ارزش مهرگان در میان مردمان نوشته اند:

«دست و چشم و فکر او هیچگاه از عمل باز نماند، مگـر به روز نوروز و مهرگان و یا برای تهیه احتیاجات معاش».

"مری بویس" به نقل از کتزیاس پزشک و درباره ارزش این جشن نزد شاهان هخامنشی می نویسد:

"این تنها موقع سال است که شاهان پارس می توانند و حق دارند تا می*توانند شراب بنوشند".

«مسعود سعد سلمان»، می*نویسد:

تا دایم است جنبش گردون و آفتاب

تا واجب است گردش نوروز و مهرگان


جای پای مهرگان در میان مردمان کشورهای دیگر

تازی یا عرب زبانان مهرجان یا مهرگان به چم فستیوال و جشن به کار می*برند. در زبان عربیِ تونسی!*:

پارسی اشاره درخور نگرشی دارد به کار بردن نامِ واژهٔ ایرانی مهرگان در زبانِ عربی تونسی برای جشن: 
ْ". . . و شایان توجه است واژه مهرگان که معرب آن مهرجان است در کشورهای عرب زبان به چم جشن بکار برده می*شد. در سفری که در سال ۱۹۹۷ به تونس داشت مهرجان هم چنان به چم فستیوال و جشن کاربرد داشت."

جشن مهرگان را نباید در شمار جشن های دوازده گانه کم و بیش فراموش شده ای چون " فروردین گان " و " اردیبهشت گان " و ... آورد و نه چون نوروز که در همه ایران همگانی است، یا چون " سده " که در یک شهر برگزار شود، بلکه مهرگان جشنی است که تنها نزد دانشمندان و نویسند گان و شاعران همچنان برجاست و از این رو جزو جشن های کهن بحساب می آید.

در روز شمار کهن ایران، هر یک از سی روز ماه را نامی است که نام دوازده ماه سال نیز در میان آنهاست. پیشینیان در هر ماه که نام روز و نام ماه یکی بود، آن را جشن می گرفتند. از این جشن های دوازده گانه، تا آنجا که سندها و کتاب های تاریخی گواه است، در دوره های پس از اسلام، تنها جشن مهرگان است که رسمی و شکوهمند برگزار می گردید. افزون بر یکی بودن نام - روز مهر از ماه مهر - مناسبت های دیگری را نیز برای برگزاری این جشن بر می شمردند، که معروفترین آن قیام کاوه آهنگر و پیروزی بر ضحاک و پادشاهی نشستن فریدون است. دقیقی، فردوسی و اسدی توسی از آن چنین یاد کرده اند:

دقیقی می گوید:

مهرگان آمد جشن ملک افریدونا آن کجا گاو به پرورش بر مایونا ( برمایون نام گاوی است که فریدون با شیرش پرورش یافت)


و فردوسی در داستان به بند کردن ضحاک آورده است:

فریدون چون شد بر جهان کامکار ندانست جز خویشتن شهریار

به روز خجسته سر مهر ماه به سر بر نهاد آن کیانی کلاه

کنون یادگار است از او ماه مهر بکوش و برنج، ایچ منهای چهر

و اسدی توسی در انتساب این جشن به فریدون گوید:

فریدون فرخ به گرز نبرد ز ضحاک تازی بر آورد گرد

چو در برج شاهین شد از خوشه مهر نشست او به شاهی سر ماه مهر

بر آرایش مهرگان جشن ساخت به شاهی سر از چرخ مه برافراخت

ابوریحان بیرونی در التفهیم می نویسد :

مهرگاه، شانزدهم روز است از مهر ماه و نامش مهر، اندرین روز، افریدون ظفر یافت بر بیورسب جادو، انک معروف است به ضحاک، و به کوه دماوند بازداشت. و روزها که سپس مهرگان است همه جشنند، بر کردار آنچ از پس نوروز بود....

و نیز در آثار الباقیه آورده است که :

سلمان فارسی می گوید، ما در عهد زرتشتی بودن می گفتیم، خداوند برای زینت بندگان خود یاقوت را در نوروز و زبرجد را در مهرگان بیرون آورد. و فضل این دو روز بر روزهای دیگر مانند فضل یاقوت و زبرجد است بر جواهرهای دیگر. و بیورسب هزار سال عمر کرد. این که ایرانیان به یکدیگر دعا میکنند که : " هزار سال بزی " از آن روز رسم شده است، چون دیدند که ضحاک توانست هزار سال عمر کند واین کار در حد امکان است، هزار سال زندگی را دعا و آرزو کردند.

مورخان، نویسندگان و شاعران، از برگزاری جشن مهرگان نیز - مانند جشن های کهن دیگر - در دستگاه پادشاهان و حاکمان خبر میدهند. از جمله در برگزاری این جشن در پیش از اسلام آمده که : این عید مانند دیگر اعیاد برای عموم مردم است. از آیین ساسانیان در این روز این بود که تاجی را که به صورت آفتاب بود به سر می گذاشتند و در این روز برای ایرانیان بازاری بر پا می شد. و در ملوک خراسان رسم است که در روز مهرگان به سپاهیان و ارتش رخت پائیزی و زمستانی میدهند.

از برگزاری جشن مهرگان، در دورهً غزنویان، آگاهی بیشتری در دست است، در شعر فردوس، عنصری، فرخی و منوچهری وصف این جشن آمده، ابوالفضل بیهقی از برگزاری جشن مهرگان در زمان سلطان محمود غزنوی، در سالهای 428، 429 و 430 هجری قمری که خود شاهد بوده، خبر می دهد. وی می نویسد : روز یکشنبه چهارم ذی الحجه سال 428 به جشن مهرگان نشست و از آفاق مملکت هدیه*ها که ساخته بودند پیشکش را، در آن وقت بیاوردند و اولیاء و حشم نیز بسیار چیز آوردند. و شعرا شعر خواندند وصلت یافتند. پس از شعر به سر نشاط و شراب رفت و روزی خرم بپایان آمد.

در سال 429، ابوالفضل بیهقی، شیوهً برگزاری جشن مهرگان را در روز عرفه بیان می کند : ... و روز چهارشنبه نهم ذی الحجه به جشن مهرگان به نشست و هدیه های بسیار آوردند. و روز عرفه بود. امیر روزه داشت و کس را زهر نبود که پنهان و آشکارا نشاط کردی و دیگر روز عید اضحی کردند.

وی همچنین از مهرگان سال 430 و شرح برگزاری آن سخن می گوید. مهرماه و فروردین ماه که به ترتیب آغاز اعتدال پاییزی و اعتدال بهاری و در آن روز و شب برابرند، زمانی هر دو را، به عنوان آغاز سال جشن می گرفتند :

... و برخی مهرگان را بر نوروز برتری داده اند. چنان که پاییز را بر بهار برتری داده اند. و تکیه گاه ایشان این است که اسکندر از ارسطو پرسید که کدام یک از این دو فصل بهتر است؟ ارسطو گفت : پادشاها! در بهار حشرات و هوام آغاز میکند که نشو یابند و در پاییز آغاز ذهاب آنهاست، پس پاییز از بهار بهتر است.

از دوران کهن، همراه با جشن ها و آیین ها، واژگان پارسی نوروز و مهرگان به صورت معرب نیروز و مهرجان وارد زبان و قلمرو فرهنگی کشورهای مسلمان عرب زبان گردید. امروز در بسیاری از کشورهای - آسیایی و آفریقایی - واژهً مهرجان به معنی و مفهوم جشن و فستیوال به کار می رود.


نمايش پست ها از پيشين:  مرتب سازي بر اساس  

مبحث جدیدپاسخ

 [ 1 پست ] 


مباحث مرتبط

 مباحث   نويسنده   پاسخ ها   بازديدها   آخرين پست 
موضوع ناخوانده دیگری در این انجمن موجود نیست. تاریخچه تابلو سازی

mohammadjavidok

0

356

دوشنبه 05 فبريه 18, 8:24 pm

mohammadjavidok نمایش آخرین ارسال

موضوع ناخوانده دیگری در این انجمن موجود نیست. پيوست(ها) تاریخچه چاپ دیجیتال به چه زمانی برمیگردد؟

yaldaa

0

78

سه شنبه 24 جولاي 18, 8:14 am

yaldaa نمایش آخرین ارسال

موضوع ناخوانده دیگری در این انجمن موجود نیست. تاریخچه و ظهور طراحی سایت

slmpr

0

1376

سه شنبه 13 دسامبر 16, 12:48 pm

slmpr نمایش آخرین ارسال

موضوع ناخوانده دیگری در این انجمن موجود نیست. پيوست(ها) تاریخچه الگوریتم های گوگل از گذشته تا کنون

Hoseyn

0

2612

چهارشنبه 13 مه 15, 4:36 pm

Hoseyn نمایش آخرین ارسال

موضوع ناخوانده دیگری در این انجمن موجود نیست. بهترین جراح های پلاستیک بینی ایران و تهران و تاریخچه عمل ها

melinaa

0

26

سه شنبه 21 آگوست 18, 9:31 am

melinaa نمایش آخرین ارسال

 


چه کسي حاضر است ؟

کاربران حاضر در اين انجمن: Bing [Bot], Google [Bot] و 25 مهمان


شما نمي توانيد مبحث جديدي در اين انجمن ايجاد کنيد
شما نمي توانيد به مباحث در اين انجمن پاسخ دهيد
شما نمي توانيد پست هاي خود را در اين انجمن ويرايش کنيد
شما نمي توانيد پست هاي خود را در اين انجمن حذف کنيد
شما نمي توانيد فايل هاي پيوست در اين انجمن ارسال کنيد



بخش ها